บทความ / ข่าว

ภาพโป๊ ล้างแค้น
25/05/2017 07:39

เรื่อง: พงศธร สโรจธนาวุฒิ มูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง (สคส.) 

ตีพิมพ์ในนิตยสารเนชั่น สุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 25 พฤษภาคม 2560

ภาพ: www.freepik.com

 ถ้าใครยังจำได้ ก่อนหน้านี้ในปี 2010 มีข่าวนักศึกษาชาย ไทเลอร์ คลิเมนติ ฆ่าตัวตายเพราะถูกเพื่อนร่วมห้องในหอพัก ปล่อยคลิปหลุดของไทเลอร์ที่จูบกับแฟนหนุ่ม และนำไปโพสต์ลงโลกออนไลน์จนมีผู้คนวิพากษ์วิจารณ์ ปรากฎการณ์เหล่านี้เราเรียกว่าการรังแกทางออนไลน์ หรือ Cyberbully แต่ล่าสุด กรณีคล้ายคลึงกันนี้กำลังเกิดขึ้นทั่วโลก แต่มาในรูปแบบการล้างแค้น

Revenge Porn หรือภาพโป๊ที่มาจากการล้างแค้น เป็นศัพท์ใหม่ที่มีการบัญญัติมาไม่กี่ปีมานี้ มีความหมายว่า ภาพโป๊ หรือคลิปโป๊ที่ถูกอัพโหลดและเผยแพร่ในโลกออนไลน์โดยฝีมือของแฟนเก่าหลังจากเลิกรากัน กระทำเพื่อล้างแค้นอีกฝ่ายที่ยุติความสัมพันธ์ และมุ่งหมายให้อีกฝ่ายได้รับความอับอาย

สำนักข่าวเดอะการ์เดี้ยนรายงานว่า มีสถิติของประเทศออสเตรเลียพบว่า วัยรุ่นอายุ 16-29 ปี ตกเป็นเหยื่อรูปแบบนี้มากสุด ตัวเลขระบุว่าวัยรุ่นมากกว่า 1 ใน 5 ในออสเตรเลียถูกล้างแค้นด้วยภาพโป๊และคลิปโป๊จากแฟนเก่า มีการเผยแพร่ในโลกออนไลน์โดยที่ตัวเหยื่อเองไม่ได้รับรู้จนกระทั่งคลิปและภาพหลุดออกไปแล้ว

รายงานของออสเตรเลียยังพบอีกว่าเพศหญิงมักตกเป็นเหยื่อมากกว่าเพศชาย แต่หนักสุดในกลุ่มเปราะบาง เช่น คนพื้นเมือง คนพิการ รวมถึงกลุ่ม LGBT 

นอกจากการถูกรังแกในโลกออนไลน์ทำให้ผู้ถูกกระทำรู้สึกเครียด วิตกกังวลแล้ว ยังอาจกระทบต่อชีวิตส่วนตัว และชีวิตการทำงานอีกด้วย เพราะมีไม่น้อยที่แฟนเก่าปล่อยรูป หรือคลิปไปให้เพื่อนร่วมงานของเหยื่อดู 

ถ้าเป็นกรณีปล่อยลงในโลกออนไลน์ซึ่งแพร่กระจายรวดเร็วและบันทึกไว้ได้ ผู้ถูกกระทำจะยิ่งรู้สึกไม่ปลอดภัยเพราะอาจกระทบกับความสัมพันธ์ของตนกับแฟนคนปัจจุบัน และกลัวว่าวันหนึ่งถ้าตนเองมีลูก ลูกจะมาเห็นคลิปโป๊ของพ่อ หรือแม่ในโลกออนไลน์

อะโฟรดิติ ปินา นักวิจัยด้านจิตวิทยาจากมหาวิทยาลัยเคนท์ ประเทศอังกฤษ ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว Vice ว่า คนที่กำลังมีความสัมพันธ์รักใครต่อกันมักจะไม่คิดว่าอะไรจะเกิดขึ้นในอนาคต และมักปล่อยตัวปล่อยตัวยอมถ่ายรูป หรือถ่ายคลิปโป๊เพื่อหลักฐานแสดงความรักใคร่ และไม่มีใครคาดคิดว่าวันหนึ่งพอเลิกกัน อีกฝ่ายจะใช้คลิปที่เคยถ่ายไว้มาล้างแค้น

นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเคนท์บอกว่ากระแสคลิปหลุด หรือภาพหลุด ก็มักเป็นสิ่งที่คนแห่เข้าไปดูอยู่เสมอ ดังนั้น คนที่เป็นเหยื่อเลยไม่ค่อยรายงานหรือแจ้งความ เพราะถึงอย่างไรคลิปก็หลุดลงไปในโลกออนไลน์เรียบร้อย

นอกจากนี้ กฎหมายของหลายๆ ประเทศก็ไม่ชัดเจน ในสหรัฐฯ การปล่อยคลิปโป๊ของผู้อื่นโดยที่อีกฝ่ายไม่ยินยอม ไม่ได้เป็นกฎหมายครอบคลุมทั้งประเทศ อยู่ที่ว่าแต่ละรัฐมีการบัญญัติไว้ว่าอย่างไร ในอังกฤษ เรื่องนี้ถือว่าเป็นเรื่องใหม่ และเพิ่งจะมีกฎหมายระบุว่าเป็นความผิดทางอาญาเมื่อปี 2015 นี้เอง

ล่าสุด เฟซบุ๊กประกาศว่าจะทำระบบแจ้งเตือน โดยให้ผู้ใช้งานสามารถรายงานคลิปหรือรูปที่ถูกโพสต์โดยเจ้าตัวไม่ยินยอมได้ทันที โดยเฟซบุ๊กจะทำการระงับการแชร์และลบรูปเจ้าปัญหานั้นออกไปให้ อย่างไรก็ดี สาเหตุที่เฟซบุ๊กต้องทำ เพราะว่าในระยะหลังๆ มีสถิติการฟ้องร้องเฟซบุ๊กเพิ่มขึ้นเยอะมากเกี่ยวกับประเด็นนี้

แต่อะโฟรดิติ ปินา ยืนยันว่าวิธีการแก้ไขปัญหานี้ที่ดีที่สุดคือต้องเปลี่ยนความคิดของคนใหม่ คนส่วนใหญ่มักโทษว่าที่คลิปหลุดไปเพราะเหยื่อยอมให้ถ่าย หรือส่งรูปโป๊ไปให้แฟนเก่าเอง และเห็นว่าเป็นเรื่องขำๆ เพราะไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นกับตัวเอง ทั้งที่จริงแล้ว นี่เป็นปัญหาการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล และคนปล่อยคลิปคือผู้กระทำความผิดที่ต้องได้รับการดำเนินคดีทางกฎหมาย