บทความ / ข่าว

ท้องไม่พร้อม - พร้อมไม่ท้อง
24/02/2017 12:07

เรื่อง: รัชดา ธราภาค  มูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง (สคส.)

ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ คมชัดลึก วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2560

ในช่วงที่ผ่านมา มี 2 ประเด็นที่เป็นข่าวในเวลาไล่เลี่ยกัน คือนโยบายการป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น โดย พ.ร.บ.การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ.2559 และ โครงการ “ส่งเสริมสาวไทยแก้มแดง มีลูกเพื่อชาติ” หลายคนเลยงง ว่าตกลงปัญหาคืออะไร รัฐบาลจะให้ประชาชนช่วยชาติด้วยการมีลูก หรือไม่ให้มีลูกกันแน่

ทั้งสองนโยบายฟังดูเหมือนจะขัดแย้งกัน แต่ที่จริงคือเรื่องเดียวกัน อยู่บนพื้นฐานความคิดเดียวกัน คือ “ทุกการเกิด ต้องมีคุณภาพ” ปัญหาของไทยในรอบ 30 ปีก็คือ อัตราการเกิดลดลงต่อเนื่อง ปี 2526 มีเด็กเกิดใหม่ราว 1 ล้านคน ถึงปี 2558 ลดเหลือแค่ 7 แสนคน แถมกลุ่มที่คลอด มีไม่น้อยที่เป็นคนวัยเรียน 

ปัญหาที่จะตามมาในวันข้างหน้าก็คือ คนรุ่นใหม่ที่จะมาช่วยกันพัฒนาประเทศอาจมีไม่เพียงพอ แถมส่วนหนึ่งเป็นคนที่โตมาในครอบครัวที่ขาดความพร้อม เพราะแม่ท้องตอนเรียน ทำให้ไม่ได้เรียนต่อ เลยขาดความรู้ ไม่มีการงาน-รายได้ที่ดี ไม่สามารถดูแลลูกและครอบครัวให้มีชีวิตที่ดีได้

2 แนวทางของรัฐบาลจึงแบ่ง 2 กลุ่มเป้าหมาย คือกลุ่มอายุ 10-19 ปี ทำอย่างไรไม่ให้ตั้งครรภ์ในวัยเรียน ส่วนกลุ่มอายุ 20-34 ปี ก็พยายามส่งเสริมให้ “มีลูกช่วยชาติ” กันหน่อย

คำถามก็คือ ทำไมวัยที่ไม่ควรท้อง ถึงท้องกันได้ท้องกันดี ขณะที่คนเรียนจบดีๆ การงานมั่นคง แล้วอยากจะมีลูก พยายามเท่าไรก็ไม่ท้องเสียที ..คำตอบเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับปัจจัยทั้งเรื่องสุขภาพและสังคม

ท้องวัยเรียน – เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น ร่างกายของคนเรามีพัฒนาการอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะระบบสืบพันธุ์ ทั้งด้านร่างกายและอารมณ์ความรู้สึกถือว่าเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ พวกเขาพร้อมจะมีเซ็กส์และตั้งครรภ์ แต่เมื่อปัจจัยทางสังคมไม่เอื้อให้เกิดการเรียนรู้ เพราะสังคมมองว่าเด็กไม่ควรยุ่งเกี่ยวกับเรื่องเพศ เด็กส่วนใหญ่ไม่เข้าใจร่างกายและระบบการเจริญพันธุ์ของตัวเอง ไม่เข้าใจเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัย รวมทั้งไม่มีทักษะที่จะจัดการความสัมพันธ์ ขณะเดียวกัน เด็กวันนี้มีค่านิยมต่างจากรุ่นพ่อแม่ พวกเขาเรียนรู้จากสังคมแวดล้อม โดยเฉพาะสื่อซึ่งเด็กเข้าถึงง่ายดาย มีทั้งที่เหมาะสมและไม่เหมาะสม การมีแฟนมีเซ็กส์กลายเป็นสิ่งพิสูจน์คุณค่าของตัวเอง ความผิดพลาดจึงเกิดขึ้นได้อย่างไม่น่าแปลกใจ

“พร้อม” ไม่ท้อง – ถ้าไม่นับปัจจัยทางสังคม ซึ่งคนจำนวนมากไม่อยากมีลูก เพราะคิดว่าเป็นเรื่องยากลำบากต่อชีวิตมากเกินไป แต่มีอีกหลายคู่ที่พยามยามเท่าไรก็ไม่ท้องเสียที เป็นเพราะอะไรได้บ้าง?

• โรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ บางโรคไม่แสดงอาการ หรือคิดว่าหายแล้ว เลยไม่กินยาให้ครบโดส เชื้อโรคเลยยังอยู่ และทำให้ท่อนำไข่อุดตัน หรือเกิดความผิดปกติในอุ้งเชิงกราน 

• บุหรี่-ของมึนเมา มีผลการศึกษาที่พบว่าการสูบบุหรี่และเครื่องดื่มมีแอลกอฮอร์ มีผลทำลายคุณภาพของสเปิร์ม ทำให้อ่อนแอเฉื่อยเนือย ไม่มีสมรรถนะเพียงพอจะเคลื่อนตัวไปผสมกับไข่

• สุขภาพ การขาดการดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม ทั้งอาหาร การออกกำลังกาย การพักผ่อนอย่างเพียงพอ และความเครียด ล้วนมีผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของระบบสืบพันธุ์ทั้งสิ้น

แนวคิดของรัฐบาลในการเชิญชวนให้คนวัย 20-34 มีลูก ต้องถือว่าค่อนข้างรอบด้าน เพราะครอบคลุมทั้งเรื่องบริการสาธารณสุข เพิ่มสิทธิการลาคลอด การจัดสวัสดิการที่อยู่อาศัย มาตรการทางภาษี ศูนย์เด็กเล็กมีคุณภาพ นโยบายยืดหยุ่นเวลาทำงาน แต่จะนำไปสู่การปฏิบัติจริงได้แค่ไหน ยังต้องติดตาม