บทความ / ข่าว

เกาหลี: Sex worker ไม่เกษียณ
10/02/2017 12:00

เรื่อง: พงศธร สโรจธนาวุฒิ  - ตีพิมพ์ในเนชั่น สุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 10-16 กุมภาพันธ์ 2560

ใต้ภาพ: ภาพจากภาพยนตร์สารคดี Bacchus Ladies

สวนสาธารณะจองมโย (Jongmyo Park) ในย่านจองโน กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ ขึ้นชื่อว่าเป็นแหล่งรวมตัวของผู้สูงอายุ ภายในสวนจะมีผู้หญิงสูงอายุกลุ่มหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า “แบคคัสเลดี้” (Bacchus Ladies) ขายน้ำดื่มชูกำลังยี่ห้อ Bacchus อยู่ใกล้ๆ แต่ความจริงแล้ว ผู้หญิงสูงอายุเหล่านี้ใช้น้ำชูกำลังเป็นตัวอำพรางธุรกิจที่พวกเธอต้องการ “ขาย” จริงๆ

ศาสตราจารย์ลี โฮซุน จาก Korea Seongsil Cyber University อธิบายว่าหญิงชราวัยเกษียณอายุเหล่านี้ขายบริการทางเพศในสวนสาธารณะจองมโย และจากสถิติ คาดว่าน่าจะมีแบคคัสเลดี้ราวๆ 300-400 คนในแถบจองโนที่ขายบริการทางเพศ ทั้งหมดมีอายุราว 60-80 ปี

หนึ่งในผู้ขายบริการทางเพศที่ใช้นามสมมติว่า “มาดามปาร์ก” วัย 78 ปี ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าว Channel News Asia ว่าสามีทิ้งเธอไป แม้จะมีลูก 4 คน แต่ลูกๆ ก็ดิ้นรนทำงานเลี้ยงตัวเอง จะให้มาเลี้ยงเธอก็คงไม่ไหว แถมเธอยังมีอาการไขข้ออักเสบต้องเสียค่ายาทุกเดือน เธอไม่มีเงินเลยต้องมาขายบริการ

คุณยายปาร์กบอกว่าลูกค้าเป้าหมายของแบคคัสเลดี้คือชายชราที่มาเดินเล่นในสวน ซึ่งหลายคนต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าเหตุที่มาใช้บริการเพราะแบคคัสเลดี้คิดค่าบริการถูก คือเพียง 10,000-20,000 วอน (300-600 บาท) เมื่อเทียบกับค่าบริการของผู้ขายบริการวัยสาว ซึ่งอยู่ที่ราวๆ 30,000 วอนขึ้นไป (900 บาท)

คุณตาหลายคนที่ใช้บริการต่างพูดว่าเขารู้สึกเหงา ไม่มีคนพูดคุยด้วย อยากมีความสัมพันธ์กับผู้หญิง ดังนั้นรูปแบบการให้บริการมีตั้งแต่การมีเพศสัมพันธ์ อาบน้ำด้วยกัน พูดคุยกัน หรือเพียงนอนจับมือ นอนกอดกัน ก็ถือว่าสมความปรารถนาของลูกค้าแล้ว

ศาสตราจารย์ลีอธิบายว่า เกาหลีใต้เป็นประเทศที่พัฒนาเศรษฐกิจแบบก้าวกระโดดในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา และปัญหาสังคมสูงวัยก็ปรากฏชัด ทุกวันนี้มีคนอายุมากกว่า 65 ปีขึ้นไปมากกว่าครึ่งต้องเผชิญกับสภาวะยากจน ขณะที่สวัสดิการสำหรับคนแก่ในเกาหลีใต้ก็ไม่พอให้

ปัจจุบัน ค่านิยมทางสังคมเศรษฐกิจของเกาหลีเริ่มเปลี่ยนแปลง คนสูงอายุเหล่านี้เมื่อตอนหนุ่มสาวจะทำงานเพื่อส่งเสียลูก และหวังว่าจะให้ลูกเลี้ยงยามตนเองแก่ชรา แต่ด้วยสภาพเศรษฐกิจที่แข่งขัน เมืองขยายตัว ทำให้มีคนแก่ถูกทิ้ง ลูกหลานไม่เหลียวแล หรือไม่สามารถเลี้ยงดูพ่อแม่ได้เนื่องจากแบกรับค่าใช้จ่ายไม่ไหว 

ผู้สูงอายุชายจะรู้สึกโดดเดี่ยวอ้างว้าง ส่วนผู้สูงอายุหญิงจะหนักกว่า เพราะมักไม่ได้เรียนหนังสือ เป็นแม่บ้านมาตลอดชีวิต ทำงานอย่างอื่นไม่เป็น เมื่อตกยากยามแก่เลยต้องออกมาขายบริการ แบคคัสเลดี้บอกว่าพวกเธอถูกสอนให้ยึดมั่นในเกียรติยศและศักดิ์ศรีของลูกผู้หญิงตามคติคนรุ่นเก่า แต่เกียรติยศกินไม่ได้ และพวกเธอก็ไม่อยากอดตาย

กฎหมายเกาหลีใต้ระบุว่า การค้าบริการทางเพศถือว่าผิดกฎหมาย มีแบคคัสเลดี้หลายคนถูกตำรวจจับ แต่ตำรวจมักจะให้หญิงชราเหล่านี้เสียค่าปรับเพียงเล็กน้อย ก่อนปล่อยตัวไป เพราะตำรวจเองก็รู้สึกเห็นใจคนสูงวัยที่ไม่มีทางเลือก

ศาสตราจารย์ลี โฮซุนกังวลว่า การขายบริการของแบคคัสเลดี้อาจทำให้เกิดการแพร่ระบาดของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในคนสูงวัย แบคคัสเลดี้เหล่านี้มักจะพกยาฉีดไว้ในกระเป๋าเพื่อช่วยให้อวัยวะเพศของลูกค้าแข็งตัว แต่ก็นิยมใช้เข็มฉีดซ้ำๆ ไม่เปลี่ยนเข็ม แถมคนสูงวัยในเกาหลีก็ไม่ได้เรียนรู้เรื่องเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัยมาเสียด้วย

เรื่องนี้นับว่าเป็นปัญหาสังคมที่หลายฝ่ายมีส่วนเกี่ยวข้อง เมื่อย้อนกลับมามองที่สังคมไทยซึ่งเข้าสู่การเป็นสังคมผู้สูงอายุ และเริ่มมีปัญหาหลายอย่างปรากฏให้เห็น คงต้องนำเรื่องนี้เป็นบทเรียนอย่างหนึ่งเพื่อพัฒนาระบบสวัสดิการ และระบบช่วยเหลือผู้สูงอายุที่ครอบคลุม